Runy to znaki pisma stworzone przez plemiona germańskie na początku naszej ery. Podobnie jak abecadło także układ run ma swoją nazwę. To " futhark" od pierwszych liter występujących w ustalonym porządku. Futhark starszy miał 24 litery i w zasadzie posługiwały się nim wszystkie plemiona germańskie, jednak zmiany językowe doprowadziły do tego, że w VIII wieku n.e. wykształcił się skrócony futhark młodszy,  liczący 16 znaków. Korzystali z niego już tylko Skandynawowie, a więc i rozbójnicy-Wikingowie. Właśnie w epoce wczesnego Średniowiecza zaczęły się kształtować języki narodowe i runy są ważnym świadectwem tych zmian. Rzut oka na runy zdradza nam jeszcze jedną ich tajemnicę. To kombinacja kresek pionowych i ukośnych. Oznacza to, że początkowo były wycinane w drewnie, są zatem pismem epograficznym, czyli takim, którym pisze się w materiale twardym (wycina w drewnie lub żłobi w kamieniu). Jest kilka teorii ich powstania, niektóre runy to litery dobrze nam znanego pisma łacińskiego, widać wpływy alfabetu greckiego i wpływy etruskie. Pismem w tym czasie posługiwały się głównie elity, dlatego napis wyryty na broni lub różnego rodzaju amuletach, podkreślał ich wartość. W czasach Wikingów powstawało tysiące inskrypcjo - zwykle napisy te były zwykłymi komunikatami. Pod koniec Średniowiecza pismo runiczne zaczęło wychodzić z użycia, choć w pewnych regionach Szwecji posługiwano się nim jeszcze w XIX wieku. W XVI wieku runami zainteresowali się dwaj naukowcy-humaniści, najbardziej znani to Duńczyk Ole Worms i Szwed Johannes Bureus. Mistyczne fascynacje Bureusa można tłumaczyć jego dogłębnymi studiami nad Kabałą, to on stworzył podwaliny pod naukę o runach mistycznych, znakach, które mogą pomóc nam w zrozumieniu i rozwiązaniu wszystkich możliwych kwestii. Szczególną popularnością zaczął się cieszyć runiczny okultyzm, zaczęto głosić, że w runach tkwi pierwotna, ezoteryczna moc. Część historyków niemieckich, pozostających pod wpływem takich poglądów, uważała, że znaki runiczne mają jakieś ukryte znaczenia. Stąd właśnie przejęli swoje koncepcje hitlerowcy. Runy były w czasach III Rzeszy tak popularne, że w runę "s" wyposażano nawet maszyny do pisania. Podwójna runa "s" stała się symbolem zbrodniczych formacji.  Zabytki z inskrypcjami runicznymi w Polsce pochodzą z I-II wieku n.e. i wiążą się z Plemionami Gotów i Wandalów, druga grupa zabytków pochodzi z X - XII wieku n.e. i jest związana z Wikingami. Wielkie znaczenie w propagowaniu run ma literatura fantasy, dodając im tajemniczości i magii. Wynika z tego, że litery stworzone w Skandynawii, nie są magicznym darem równie magicznego, co stworzonego przez ludzi boga Odyna, tylko też tworem ludzkich rąk i przede wszystkim umysłu. Tym co się z tym nie zgodzą dam przykład; kawę pijemy-z fusów można też wróżyć. Wszystko, co nas otacza jest magią, zwłaszcza to, co jest obce, nieznane. Obawiamy się rzeczy, których obecnie nie jesteśmy w stanie pojąć, za dziwaków uważając tych, którzy potrafią zrozumieć to, czego my nie jesteśmy w stanie. Wiem, że wsadziłam kij w mrowisko, ale taka niestety jest prawda, magia jest tak samo związana z alfabetem łacińskim jak i z alfabetem runicznym, czy z jakimkolwiek innym.

 

Felieton napisany na podstawie artykułu Wojciecha Krawczuka, który ukazał się w miesięczniku "Mówią Wieki" w lipcu 2008 roku.

 

 

"Wszelkie prawa zastrzeżone, treści chroniona prawami autorskimi. Żadna część nie może być wykorzystywana lub kopiowana w jakiejkolwiek elektronicznej, mechanicznej, fotograficznej lub innej formie zapisu bez pisemnej zgody autora"