Wieniec adwentowy symbol „duchowego” przygotowanie na nadchodzące Święta
Adwent to czas przygotowań do Świąt Bożego Narodzenia. Zazwyczaj jest on pełen szczególnych symboli, które mają głębokie znaczenie. Jednak nie wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, co tak naprawdę one oznaczają. W pierwszą niedzielę Adwentu coraz częściej w naszych domach pojawiają się wieńce adwentowe, w których umieszcza się cztery świece. To najbardziej charakterystyczny dla tego czasu symbol.
Historia Wieńca adwentowego i jego znaczenie
W powszechnych przekonaniach zwyczaj wieszania wianków na drzwiach jest tradycją amerykańską. Nic bardziej mylnego! Jest to tradycja wywodząca się ze Starożytnej Grecji i Rzymu, która pierwotnie z jakąkolwiek liturgią nie miała nic wspólnego. Zwyczaj pochodzi z zawodów olimpijskich, gdzie zwycięzca otrzymywał wieniec na głowę. Wieniec - zazwyczaj z liści wawrzynowych - był już w starożytności symbolem zwycięstwa. Nie był to wyłącznie wieniec laurowy. W późniejszych czasach, gdy zawody w Starożytnym Rzymie stały się bardziej powszechne, wieńce wykonane były z drzew i krzewów typowych dla danego regionu - dębowe, z mirtu lub bukszpanu. Obdarowany wieńcem zwycięzca wieszał takie trofeum u siebie w domu, bądź też podarowywał go komuś w tym samym celu. Wierzono, że powieszenie takiego wieńca przyniesie domownikom szczęście i dobrobyt. Ponadto, wieki temu, podczas zimy, gdy panował siarczysty mróz, a dzień był krótki, germańskie plemiona tworzyły symbolizujące słońce okręgi z zielonych roślin. W czasie tych obrzędów, zapalali oni ogień na kręgu wykonanym z gałęzi o zielonych liściach, co było wyrazem nadziei na rychłe przyjście wiosny i odrodzenie życia. Podobnym zwyczajem w Polsce wywodzącym się z wierzeń słowiańskich, a nie chrześcijańskich, było dekorowanie Podłaźniczki, którą wieszano pod sufitem bądź nad oknem w dzień przesilenia zimowego – tak zwane Święto Godowe. Był to czubek lub gałąź drzewka iglastego – jodły bądź świerka, rzadziej sosny, dekorowany jabłkami, suszonymi owocami ozdobami ze słomy, wstążkami a później nawet opłatkiem. Podłaźniczka zapewniała dobrobyt na przyszły rok oraz obłaskawiała złe moce. Z czasem rozpowszechniania się chrześcijaństwa i wypierania pogańskich zwyczajów, stała się ona dekoracją świąteczną .
Pierwszy wieniec adwentowy
W 1839 roku pastor ewangelicki Johann H. Wichern, umieścił w pomieszczeniach podległej mu stacji pomocy społecznej w Hamburgu pierwszy Wieniec adwentowy. Pragnął on tym samym uczynić radosnym dla dzieci czas oczekiwania na święta Bożego Narodzenia oraz chciał, aby w czasie kiedy wcześnie zapada zmrok, płonące świece wniosły trochę ciepłego światła w życie jego podopiecznych. Skonstruował więc kwadrat wielkości koła od wozu i umieścił w nim świece - jedną na każdy dzień Adwentu. Potem pomysł ewoluował i w 1860 roku wieniec przybrał wygląd koła obłożonego zielonymi gałązkami wraz z czterema świeczkami i w takiej formie pozostał do dziś. W latach dwudziestych XX w. od środowiska ewangelickiego obyczaj ten przejęli Katolicy. W Kościele katolickim Wieniec adwentowy pojawił się po raz pierwszy w 1925 w Kolonii, a w sąsiedniej Austrii - dopiero w 1945 roku. Zaznaczyć należy, że w Polsce tradycja ta jest stosunkowo młoda, a pierwszym miastem w którym pojawił się wieniec adwentowy (ok. 1925r.) był Wrocław. Pierwowzorem obecnego wieńca było drewniane koło średnicy dwóch metrów, umieszczone pod sufitem, na którym umieszczono 24 świeczki. Każdego wieczoru Adwentu zapalano kolejną. Dopiero z czasem zaczęto go dekorować gałązkami, wstążkami i jabłkami. Natomiast w XX wieku znikać z sufitu i pojawiać się na stołach, drzwiach lub na ścianach.
Symbolika wieńca adwentowego
Każdy element wieńca ma swoją wyjątkową symbolikę. Jest on utworzony na okrągłej podstawie, a koło nie ma ani początku, ani końca, symbolizuje nieskończoność oraz życie wieczne. Zielone rośliny to symbol trwającego życia. Laur wyraża zwycięstwo nad cierpieniem, ostrokrzew to symbol nieśmiertelności, sosna oznacza płodność natomiast cedr to niezniszczalność, a także uzdrowienie. Świece to ogień, światło, nadzieja, symbol Ducha Bożego. Pierwsze wieńce adwentowe jak już wcześniej wspomniałam, miały 24 świece, czyli tyle ile dni liczy Adwent. Z czasem ich liczba zmniejszyła się do czterech, po jednej świecy na każdą niedzielę i nie bez znaczenia stała się również kolejność ich zapalania. Świeca zapalana w pierwszej kolejności to świeca pokoju, druga to świeca wiary, trzecia to świeca miłości zaś czwarta to świeca nadziei i aniołów. Zgodnie z tradycją trzecia świeca powinna mieć kolor różowy, co nawiązuje do barw liturgicznych w tym okresie. Pozostałe świece mogą mieć kolor fioletowy lub niebieski. Czasami wieńcu umieszczana też jest piąta świeca (biała lub złota), którą zapala się w dniu Wigilii Bożego Narodzenia.
Jak powinien wyglądać współczesny wieniec adwentowy?
Dziś wieńce nie są już tak okazałe i raczej dostosowane do blokowych warunków mieszkaniowych. Wieniec możemy zrobić zupełnie sami, pamiętając o tym, że to jaką atmosferę oraz aurę stworzymy wokół Nas i najbliższych w znaczący sposób wpłynie na odczuwanie klimatu Świąt. Sądzę, że zawsze warto pamiętać o swoich korzeniach, ale nie można równocześnie zamykać się przed światem oraz zmianami skoro mogą przynieść nam coś dobrego. Zatem wieniec powinno splatać się w określony sposób, zawsze z wiecznie zielonych roślin. Najczęściej używa się do tego świerku, jodły, sosny lub daglezji lub nobilisu - szlachetnych drzew iglastych. Można także wzbogacić go o gałązki lauru bądź ostrokrzewu, lub wkomponować kępki mchu. Pamiętać należy, że kolorystyka świec koresponduje z kolorami liturgicznymi, zatem umieszczamy w nim trzy świece fioletowe (niebieskie) i jedną różowa. Kolory te w zależności od upodobania, można również zastąpić kolorem czerwonym, symbolizującym radość oczekiwania na Mesjasza. Możemy również wykorzystać wiele dekoracyjnych dodatków, które sprawią, że Nasz wianek będzie jedyny i niepowtarzalny. Kolorowe wstążki, ozdobne sznurki, druciki, szyszki, małe czerwone bombki świąteczne lub owoce. Przyozdabiając wieniec wstążkami należy pamiętać. że pierwszej niedzieli towarzyszy czerwona, drugiej żółta, trzeciej srebrna, a czwartej złota. Tak przygotowany wieniec można podwiesić pod sufitem albo też umieścić na eksponowanym, honorowym miejscu w domu. Miejscem tym może być stół, przy którym spotyka się rodzina, by spędzić czas przy szczerej rozmowie czy też wspólnym posiłku.